Συνεντεύξεις
Σχολιάστε

Η Νατάσσα Νταϊλιάνη και η Άντζελα Δεληχάτσιου μας μιλάνε για την περφόρμανς «Buy me».

Η Νατάσσα Νταϊλιάνη (περφόρμερ-σκηνοθέτρια) και η Άντζελα Δεληχάτσιου (συν-σκηνοθέτρια) φέτος το χειμώνα στήνουν μία διαδραστική περφορμανς στο θέατρο Underground, τον κρυφό αυτό χώρο που λίγοι γνωρίζουν ότι υπάρχει στο υπόγειο του κινηματογράφου Άστυ, πλατεία Κοραή. Το έργο «Buy Me» μιλάει στο κοινό σαν μια καθημερινή παρατήρηση για τον καταναλωτισμό που πλήτει την σημερινή δυτική κοινωνία. Μία περφόρμανς που μπορεί να προκαλέσει πολλές συζητήσεις πριν και μετά. Εμείς κάναμε την αρχή..η συνέχεια δικιά σας.

***

Η περφόρμανς «Buy me» σχολιάζει τον άνθρωπο- homo consumens. Πιστεύετε ότι υπάρχει αυτό το είδος ανθρώπου στην ελληνική πραγματικότητα του σήμερα; Θα μπορούσαμε να απομονώσουμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά για να τον περιγράψουμε;

Νατάσσα Νταϊλιάνη: Σίγουρα έτσι τον αντιλαμβάνεται η αγορά. Σαν άνθρωπο-καταναλωτή. Είναι το υποκείμενο που θα καταναλώσει πληθώρα αγαθών και υπηρεσιών.  Και νομίζω έτσι είναι διαρθρωμένος ο δυτικός τρόπος ζωής, δεν έχει να κάνει με τον Έλληνα. Απλώς σταδιακά και η καταναλωτική δύναμη  του Έλληνα μεγάλωσε.  Φυσικά μέσα στην κρίση αποδυναμώθηκε, πάλι όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η ζωή μας δεν εξακολουθεί να είναι συνυφασμένη με την κατανάλωση και τα αρνητικά συναισθήματα που βιώνουμε όταν δεν είμαστε σε θέση να εκπληρώνουμε τις καταναλωτικές μας ανάγκες-επιθυμίες.

Σε ένα κείμενο της παράστασής μας αναφέρεται το εξής: «Στην σύγχρονη κοινωνία, ένας αυξανόμενος αριθμός ατόμων-γυναίκες όσο και άντρες-δεν μπορεί να μαγειρέψει ένα απλό γεύμα. Πολλοί αδυνατούν να ράψουν ένα κουμπί ή να προσθέσουν λάδι στο αυτοκίνητό τους. Σε μία καταναλωτική κοινωνία, μία τέτοιου τύπου αυτονομία δεν έχει πολύ νόημα. Όμως σε ένα βαθύτερο επίπεδο, η πίστη ότι είσαι απόλυτα εξαρτημένος από άλλους υποτιμά την αίσθηση του εαυτού σου, σαν να είσαι ένα παιδί σε ένα σώμα ενήλικα.» Νομίζω είναι χαρακτηριστικά που αναγνωρίζει κανείς και μέσα στην ελληνική πραγματικότητα.

Άντζελα Δεληχάτσιου: O homo consumens είναι κάποιος που παίρνει την ταυτότητα του αποκλειστικά από όσα αγοράζει και απ’ όσα καταναλώνει. Είναι μια ακραία περίπτωση  όπου οι ανθρώπινες σχέσεις δεν έχουν πια σημασία, ή γίνονται κι αυτές ένα είδος προϊόντος. Σε σύγκριση με την Αμερική, όπου μεγάλωσα, πιστεύω ότι στην Ελλάδα ο περισσότερος κόσμος δεν έχει φτάσει σ’ αυτήν την ακραία κατάσταση και ακόμα δίνει αρκετή σημασία σε άλλα σημαντικά αγαθά: τις ανθρώπινες σχέσεις, τη τέχνη, τη φύση, την πνευματική του ζωή. Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος να προχωρήσει και η Ελλάδα όλο κι πιο πολύ σ’ αυτήν τη κατεύθυνση, λόγω της πίεσης της παγκοσμιοποίησης.

Ποια θα λέγατε ότι είναι η κυριότερη αιτία στην εποχή μας που οδηγεί τους ανθρώπους στην υπερκατανάλωση; 

 Άντζελα:Η δυστυχία τους με τη δουλειά που κάνουν ή το πιεστικό ωράριο που δουλεύουν πολλές φορές οδηγεί τους ανθρώπους στην υπερκατανάλωση ως ένα είδος «ανταμοιβής» για τη δύσκολη μέρα ή εβδομάδα που πέρασαν. Όμως πολλές φορές αυτό είναι παγίδα.  Πολλές φορές απλώς παίρνουν ένα quick fix – αντί να ζητάνε αυτό που χρειάζονται αληθινά:  πιο ουσιαστική δουλειά, περισσότερο ελεύθερο χρόνο.

Νατάσσα: Η ψευδαίσθηση ότι αυτό μπορεί να φέρει ευτυχία και να αντικαταστήσει άλλες ανάγκες όπως πραγματική επικοινωνία. Επίσης η καλλιέργεια της πεποίθησης ότι όλα τα προϊόντα που προσφέρονται για πώληση είναι απαραίτητα. 

natassa-dailiani-2

Η περφόρμανς βασίζεται σε κάποια έρευνα ή μελέτη; Μπορείτε να μοιραστείτε κάποια στοιχεία της ;

Νατάσσα: Η περφόρμανς βασίζεται αφενός στην έρευνα γύρω από το θέμα του καταναλωτισμού, την ιστορία του, τις επιπτώσεις και αφετέρου σε άλλα υλικά όπως τα «ημερολόγια κατανάλωσης», που γράφτηκαν από φίλους και γνωστούς για τις ανάγκες αυτής της περφόρμανς, μία προσωπική συλλογή αποδείξεων λιανικής πώλησης, που μετατρέπεται παραστάσιμο υλικό μαζί με προσωπικά κείμενα, μουσική, ηχητικό υλικό.

Πιστεύετε ότι ο υπερβολικός καταναλωτισμός μπορεί να είναι απειλή για την δομή της κοινωνίας; Κι αν ναι μπορούμε να προστατευτούμε κάπως από αυτή την απειλή;

Νατάσσα: Ο υπερβολικός καταναλωτισμός σίγουρα αλλάζει την δομή της κοινωνίας γιατί προσκαλεί την κατάθλιψη, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ένα θεωρητικό κείμενο που ακούγεται στην παράσταση. Παραθέτω ακόμα ένα κομμάτι: «Η φονταμενταλιστική καταναλωτική κουλτούρα καλλιεργεί παθητικότητα, προσκαλεί την κατάθλιψη και καταστρέφει την αυτοσεβασμό του ατόμου και την συλλογική αυτοπεποίθηση με διάφορους τρόπους. Άνθρωποι που δεν έχουν ούτε μία μικρή ικανότητα στήριξης στον εαυτό τους, ξέρουν πως αν χάσουν τα εισοδήματά τους, δεν έχουν καμία ικανότητα να επιβιώσουν. Αυτό δημιουργεί τεράστιο φόβο ο οποίος λυγίζει τους ανθρώπους.»

 

Σε μία περίοδο που σέρνει κυριολεκτικά την ταμπέλα της οικονομικής κρίσης, θεωρείτε ότι δίνεται η ευκαιρία στον homo consumens να πολλαπλασιάζεται ή να συρρικνώνεται; 

Νατάσσα: Μάλλον συρρικνώνεται αναγκαστικά σε σχέση με τα μέσα που έχει ο ίδιος για να καταναλώσει. Ο άνθρωπος-καταναλωτής όμως εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό στόχο όλων των ερευνών μάρκετινγκ που προσπαθούν να τον αποκωδικοποιήσουν, να δημιουργήσουν ένα καταναλωτικό προφίλ και να φτιάξουν διαφημίσεις κυριολεκτικά κομμένες και ραμμένες πάνω του. Είναι ο πρωταγωνιστής. Στην περφόρμανς ακούγονται τα εξής λόγια από μία περσόνα του μάρκετινγκ: «Με συναρπάζει η ιδέα να έχω δεμένο τον καταναλωτή. Στόχος: δεμένος ο καταναλωτής ως συνδρομητής!» Ανάλογα πάντως με το πόσο συνειδητοποιημένος είναι κανείς σε σχέση με τις πραγματικές του ανάγκες, θα υποφέρει λιγότερο ή περισσότερο από την αποστέρηση κάποιων καταναλωτικών συνηθειών. Είναι επίσης μία ευκαιρία συρρίκνωσης του homo consumens εάν η κοινωνία στραφεί ξανά προς έννοιες όπως κοινά αγαθά, κοινότητα, επαφή, να αναρωτηθεί συνειδητά σχετικά με  έναν πυρήνα αγαθών που θα έπρεπε να τις ανήκουν και να ανακαλύψει εκ νέου και να βιώσει συνειδητά συνθήκες που δεν απαιτούν μία συνεχή χρηματική συναλλαγή.

Άντζελα:Σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, αν και οι περισσότεροι δυσκολεύονται να καταναλώνουν με τον ίδιο τρόπο, αρκετοί υποφέρουμε ακόμα από τις αξίες του υπερ-καταναλωτισμού που τις έχουμε απορροφήσει: ότι αξίζουμε μόνο όσο μπορούμε να καταναλώσουμε.  Αν δεν μπορούμε να έχουμε τα πιο καινούργια αθλητικά, αν δεν μπορούμε να πηγαίνουμε στο κομμωτήριο όσο συχνά «πρέπει», αν δεν μπορούμε να πιούμε ακριβά ποτά και να πάμε σε πολυτελή ξενοδοχεία στις διακοπές, τότε είμαστε αποτυχημένοι.  Αυτός ο τρόπος σκέψης δημιουργεί κατάθλιψη και παθητικότητα.

 

natassa-dailiani

Ποια σκηνοθετικά στοιχεία έχουν στηρίξει την διαδικασία σας; Υπάρχει ελαστικότητα στην έκφραση κατά την διάρκεια της προβολής της ή είναι όλα προμελετημένα σε κάθε λεπτομέρεια;

Νατάσσα: Υπήρχε μία αρχική σύλληψη σχετικά συγκεκριμένη ως προς τα υλικά που θα αποτελούσαν την περφόρμανς. Αυτή η σύλληψη στηρίχθηκε με την προσθήκη «σκηνών» που είχαν συνάφεια με το υλικό, με την δουλειά πάνω σε αυτοσχεδιασμούς, σωματικές δράσεις και συγκεκριμένες επιλογές, όπως ότι κάποιο υλικό θα ακούγεται, η χρήση κάποιων χαρακτηριστικών αντικειμένων και η εισαγωγή ενός «παιχνιδιού» με το κοινό. Σε τέτοιου είδους δουλειά που εμπεριέχει έντονα στοιχεία devised και η αλληλεπίδραση με το κοινό παίζει πολύ μεγάλο ρόλο, πάντοτε θα υπάρξει μία σχετική ελευθερία, ωστόσο μέσα σε μία προκαθορισμένη και μελετημένη δομή, την οποία δημιουργήσαμε με την Άντζελα κατά την διάρκεια των προβών.

 

Τι θα θέλατε να απορροφήσει το κοινό από αυτό το project; Ποιος είναι ο στόχος;

Νατάσσα: Θα ήθελα να περάσει καλά μέσα από την εγγύτητα που δημιουργεί τόσο ή ίδια η περφόρμανς όσο και ο πολύ ιδιαίτερος χώρος στον οποίο αυτή φιλοξενείται! Να βιώσει μία πιο συλλογική εμπειρία και να αναρωτηθεί μαζί μας.

Άντζελα: Κάναμε μια παρόμοια ερώτηση όταν συζητούσαμε με τη Νατάσσα στη διάρκεια της δημιουργίας της παράστασης:  Τι θέλουμε να θυμάται το κοινό την επόμενη μέρα.  Εγώ έγραψα:

– Είμαι ελεύθερος να διαλέξω να αγοράσω ή να μην αγοράσω πράγματα.

-Δεν χρειάζομαι πράγματα να είμαι ευτυχής.

-Θέλω να δυναμώσω τις ανθρώπινες μου σχέσεις, τη σύνδεσή μου με τη φύση, με τη τέχνη, τη        δημιουργία… να μαγειρέψω, να φροντίσω άλλους.

 

natassa-dailiani-1

Πιστεύετε ότι οι παραστατικές τέχνες όπως είναι το θέατρο μπορεί να πάσχει από την «αρρώστια» της κατανάλωσης;

 Άντζελα:Είναι πολύ δύσκολο να μην κάνεις μια παράσταση ένα προϊόν.  Γίνονται τόσες πολλές παραστάσεις στην Αθήνα αυτές τις μέρες – πώς να ακουστεί η δικιά μας χωρίς να κάνουμε και εμείς marketing και promotion και να χρησιμοποιούμε τα εργαλεία του καταναλωτισμού γι’ αυτό;

Όμως θέλουμε η εμπειρία του κοινού που έρχεται να είναι ιδιαίτερη – οι θεατές να νιώθουνε οικειότητα με την περφόρμερ, να έχουν χώρο να σκεφτούν, να νιώθουν, να είναι παρόντες.   Τα καλύτερα σχόλια που έχουμε λάβει είναι από κόσμο που έφυγε από τη παράσταση και συζήτησε για πολύ ώρα με την παρέα του μετά για τα θέματα της παράστασης.  Αυτό σημαίνει ότι έγινε μια επικοινωνία διαφορετική και βαθύτερη  από την επιπολαιότητα που προκαλεί η κατανάλωση.

 Νατάσσα: Είναι ένα από τα ερωτήματα που θέτει η περφόρμανς με έναν χαρακτηριστικό τρόπο. Είναι κάτι που μοιραία θα απασχολήσει κάθε καλλιτέχνη όταν θα πρέπει να ζυγίσει πώς-πόσο θα «πουλήσει» το προϊόν του- δηλαδή ουσιαστικά τον εαυτό του…

Θα χαρώ πολύ να συζητήσουμε περαιτέρω για αυτό το θέμα μετά την περφόρμανς. Σας περιμένουμε!

***

Ημέρες και ώρες Παράστασης: κάθε Τετάρτη  στις 21.00, από 4/1 έως 8/2

Χώρος: Θέατρο Underground, Κοραή 4, υπόγειος χώρος Στοάς Κοραή (είσοδος από κινηματογράφο ΑΣΤΥ)

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=4jk_KuIplHg 

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση θα βρείτε εδώ

Συνέντευξη Άννα Κάντα

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s