Είδαμε
Σχολιάστε

Είδαμε τον Ζάντμαν του Θ.Γλυνάτση στο Skrow Theater.

Ένα φίδι ζωγραφιστό στο πάτωμα, ένας άντρας, πολλές υπάρξεις στα λευκά και ο Ζάντμαν! Ο μυθικός κακός που ξεριζώνει τα μάτια των παιδιών που δεν πάνε για ύπνο ρίχνοντας άμμο στις κόγχες τους.. Ο εφιάλτης γίνεται παραλήρημα και η παράσταση μας ταξιδεύει στα σκοτεινά μονοπάτια του έργου του Χόφμαν στο skrow theater.

Ο Ζάντμαν του Χόφμαν είναι ένα από τα σημαντικότερα πεζά κείμενα του Ρομαντισμού, και ένα από τα πιο τρομακτικά παραμύθια όλων των εποχών. Η παράσταση θέλει ξεκάθαρα να αφυπνίσει την φαντασία και τα συναισθήματα των θεατών με οδηγό το κείμενο. Σύμφωνα με τα λόγια του σκηνοθέτη (Θέμελης Γλυνάτσης): «το θέατρο οφείλει να είναι ηχητικό- πρέπει να βρίσκει την γενναιοδωρία να επιτρέπει στους θεατές να κλείσουν τα μάτια και μέσω του ήχου να διαμορφώσουν τα προσωπικά τοπία που κατασκευάζει ο καθένας στην εκστατική μοναξιά της φαντασίας». Οι ηθοποιοί (Σοφιάννα Θεοφάννους, Πάνος Κούγιας, Βασίλης Λιάκος, Κατερίνα Μαούτσου, Μάιρα Μηλολιδάκη, Σταμάτης Πακάκης, Γιάννης Φίλιας ) είναι όλοι τους εξαιρετικοί –με αποκορύφωμα τον Σταμάτη Πακάκη ως Ζάντμαν που είχε αύρα από David Lynch- με τις ερμηνείες τους να ισορροπούν υπέροχα μεταξύ παραμυθιού και ρεαλισμού. Η παράσταση έχει αρκετά σημεία που υπάρχει σκοτάδι και ακούγονται φωνές ή γερμανικά τραγούδια –ειδικά στο τραγούδι Der doppelganger του Schubert- όπου λειτουργούν ταυτόγχρονα η αύξηση του «Ανοικείου» μαζί με το παιχνίδι της φαντασίας. Τα σκηνικά και τα κοστούμια (Αλεξία Θεοδωράκη) εντείνουν τον παραμυθένιο και ανοικείο χαρακτήρα καθώς και το λιγοστό animation (Μάριος Γαμπιεράκης – Χρυσούλα Κοροβέση) κλείνει το μάτι στον θεατή για να δώσει ερμηνείες πίσω από τις λέξεις των ηθοποιών.

Η παράσταση όπως και το βιβλίο ηθελημένα δεν δίνουν απαντήσεις σχετικά με την «πραγματικότητα» πίσω από τα πρόσωπα και τα γεγονότα. Στην πορεία βλέπουμε ότι δεν μπορούμε να ξέρουμε ξεκάθαρα τι συνέβη πραγματικά ή αν όλα είναι μέρος του παραληρήματος του Νατάνιελ. Δεν είναι τυχαίο που ο Φρόυντ έγραψε συγκεκριμένα για αυτό το βιβλίο στη μελέτη του για το «Ανοικείο». Βλέπουμε ξεκάθαρα τα παιδικά θραύσματα του συμπλέγματος ευνουχισμού να καθρεφτίζονται τον φόβο για τα μάτια. Ο φόβος αυτός συνδέεται στενά με τον θάνατο του πατέρα και ο Ζάντμαν ως πατρικό διπλότυπο εμφανίζεται πάντα ως παρενόχληση του έρωτα στην ζωή του Νατάνιελ. Ο Κοπέλιους στην φαντασία του Νατάνιελ γίνεται ο Ζαντμαν και μετέπειτα ο Κόπολα παίρνει αυτή τη θέση. Βλέπουμε την «χειρουργική» επιλογή του ονόματος Κοπέλιους από τον συγγραφέα (copella είναι ο δοκιμαστικός σωλήνας  για τα χημικά πειράματα που είδε ο Νατάνιελ ως παιδί να κάνει ο πατέρας του και coppo η κόγχη του ματιού) καθώς και το βαρόμετρο που πουλά ο Κόπολα θυμίζει μάτι, ενώ τα ονόματα των δύο ανδρών έχουν τρία ίδια σύμφωνα Κ-Π-Λ.

Όλες αυτές οι «ομοιότητες» εκλύουν εκ νέου το παραλήρημα και η ζωή του Νατάνιελ γίνεται ένα βάσανο από φωνές, κατακερματισμένα σώματα, φαντασία που δεν λειτουργεί και ακατάπαυστοι ήχοι να κυριεύουν το μυαλό του. Βρίσκω πολύ σοφή την επιλογή του σκηνοθέτη να πρωτοστατήσει ο ήχος –όχι το νόημα- στην παράσταση, γιατί ακριβώς διεγείρει το συναίσθημα με έναν τρόπο σχεδόν πρωτόγονο, κάνοντάς τον ασυνείδητο αρωγό της «τρομακτικής» εμπειρίας των θεατών. Οι φωνές που δεν σταματούν να μιλούν, τα ουρλιαχτά και τα χαιρέκακα γέλια του Ζάντμαν, οι γυναικείες μορφές που είναι τελικά κούκλες –το έμψυχο ον που είναι τελικά άψυχο- και ο σωσίας που στοιχειώνει –στην εμφάνιση του Κόπολα που μοιάζει τόσο πολύ στον Κοπέλιους- είναι αρκετά για να οδηγήσουν τον φτωχό Νατάνιελ στην παράνοια και το κοινό στην ανατριχίλα.

Με έναν παραμυθένιο σχεδόν ανιμιστικό τρόπο διαγράφεται η ψύχωση χωρίς να ενέχει υπερβολές ούτε στυλιζαρισμένες κατασκευές. Οι θεατές αβίαστα ακολουθούν τον δρόμο του παραμυθιού, της φαντασίας αλλά και της ανθρώπινης ύπαρξης. Τελικά η ισορροπία της ψυχής βρίσκεται σε τεντωμένα σχοινιά που εύκολα σπάνε και οδηγούν στην τρέλα ή όλα είναι μόνο μια ιστορία τρόμου;

Κείμενο/Διονύσης Αναλυτής

Η παράσταση «enter sandman» παίζεται στο Skrow Theater, Αρχελάου 5, Παγκράτι κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00. (μέχρι 4 Απριλίου 2017)  Δείτε το σχετικό  trailer.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s