Είδαμε
Σχολιάστε

Ένα δράμα μπορεί να σε κάνει να γελάσεις; Είδαμε το Τελευταίο Ψέμα του Ένκε Φεζολλάρι.

Ελληνικός κινηματογράφος του 1958. Δράμα με θέμα την πλουσιοκρατία και το γυναικείο ψέμα. Ένας γάμος συμφέροντος. Κουν καν και μπιρίμπα σε μεγάλα σαλόνια. Νεολαία που χορεύει σε πάρτι και το δάκρυ στο μάγουλο-σκηνοθετική καραμέλα. Ελληνικά δράματα στην υπερβολή και ηθικογραφίες για τους πλούσιους και τους φτωχούς. Βασιλάκης Καΐλας στην αγκαλιά της Λαμπέτη και ο Θεός είναι μεγάλος με τρεμάμενο χείλος. Αυτό ήταν Το Τελευταίο Ψέμα του Κακογιάννη στον ασπρόμαυρο κινηματόγραφο και αυτή είναι σήμερα η αφορμή για την παράσταση του Ένκε Φεζολλάρι στο Ίδρυμα του δημιουργού σαν καλτ αναβίωση της παλιάς του δόξας.

Ο λόγος για την ομώνυμη θεατρική παράσταση το Τελευταίο Ψέμα τοποθετημένο σε μία διαφορετική απόδοση. Το κείμενο παραμένει σχεδόν αυτούσιο. Οι διάλογοι ίδιοι και απαράλλαχτοι. Η δραματουργική επεξεργασία της Ναταλί Μηνιώτη δίνει τον γνώμονα για την σκηνοθετική αυθαιρεσία του Ένκε Φεζολλάρι.  Δεν υπάρχουν πλάνα. Υπάρχει αφηγητής. Αχανής σκηνική έκταση το πάρκινγκ του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη και μία ομάδα πλουσίων του φαίνεσθαι να περιφέρεται χασκογελώντας υπεροπτικά για τα χρόνια της μεγάλης ζωής. Είναι η πρώτη εντύπωση και κερδίζει.  Ότι χαρακτηρίζει έναν πλούσιο, το έχει η οικογένεια Πέλλα. Μητριαρχική οικογένεια με εικονική «αξιοπρέπεια» και μόνιμη απάντηση στο «τι θα πει ο κόσμος».

Γιατί μας αφορά αυτή η εποχή που μόνο αστεία μπορεί να φανεί στην αισθητική του σήμερα; Γιατί πολύ απλά σήμερα η καλή κοινωνία στιγματίζεται από την κρίση. Οι νεόπλουτοι δυσκολεύονται να επιδείξουν με το ίδιο θράσος την απληστία τους πλέον στην Ελλάδα και ονόματα κολοσσοί της άλλοτε ελληνικής ευμάρειας και του πλούτου απομυθοποιούνται από την οικονομική κατάρρευση με χρέη και κοινωνική διαπόμπευση.  Ναι, πολύ εύστοχη η επιλογή του Ένκε Φεζολλάρι να σχολιάσει μία καθαρά εγχώρια υπόθεση με αφετηρία την δικιά μας τέχνη του τότε και φόντο τους θεατές του σήμερα. Δύσκολα βέβαια θα εκτιμηθεί η οπτική του μιας και φαίνεται να μην κατανοείται η σκηνοθετική του παρέμβαση ακόμα κι από το ίδιο το Ίδρυμα, πόσο μάλλον από τους πιθανούς θεατές.  Θα πρέπει πλέον να βλέπουμε μία δουλειά ξεχωριστά από τον χώρο που την φιλοξενεί και στην συγκεκριμένη περίπτωση φαίνεται να μην υπάρχει καλή διάθεση. Καρέκλες πλαστικές στοιβαγμένες πρόχειρα και χωρίς οπτική σε μία χαμηλοτάβανη ευθεία σε αναγκάζουν να συνειδητοποιήσεις την πραγματική λειτουργικότητα του πάρκινγκ και όχι τον πειραματικό περιπαιχτικό νόημα της σκηνής. Αν δεν ξέρεις να παρουσιάσεις έναν πίνακα σύγχρονης τέχνης πολύ εύκολα θα δείξεις ερασιτεχνικός με πεταμένα χρώματα σε λευκό πανί.

Αν παραβλέψουμε την κακή διαχείριση και περάσουμε στο βάθος – η προσπάθεια σαρκασμού του σκηνοθέτη είναι τόσο εμφανής και προκλητική που καταλήγεις να γελάς. Ο ίδιος δηλώνει την έμπνευσή του από τον David Lynch και τον Aki Kaurismaki και ναι, πετυχαίνει να βγάλει μία κωμική πλευρά του δράματος με την ίδια ευκολία που ξεσπάς σε γέλια εκτόνωσης την ώρα μιας κηδείας. Είναι χαρακτηριστικό της Ελλάδας και των Βαλκανίων το επιτηδευμένο και χαίρομαι που υπάρχει έστω ένας καλλιτέχνης που το γνωρίζει και μπορεί απ’ότι φάνηκε να το σχολιάσει εύστοχα. Δεν βρήκα παρόλα αυτά αναγκαία και χρήσιμη την αποστασιοποίηση μέσω του αφηγητή. Το αντίθετο μάλιστα, μου αποσπούσε την προσοχή. Μου έλειψε η ηχογραφημένη μουσική που στερείται το κοινό μέχρι λίγο πριν το τέλος της παράστασης. Η σκηνογραφία, τα κοστούμια και οι ερμηνείες ήταν άριστες και πιστές στο στόχο. Απολαυστική η μάνα Πέλλα της Αθηνάς Τσιλύρα με τις εναλλαγές της από τα κρεσέντο υστερίας στην αυτολύπηση  και στην χιουμοριστική έκφραση απορίας. Υπερβολική η γελοιοποίηση του κ.Δρίτσα που γεννά αμηχανία. Αν ήταν αυτός ο στόχος, επετεύχθη. Περισσότερο συμπαθής η υπηρέτρια -καημένη-άμοιρη-δύσμοιρη Κατερίνα της Ανδριάνας Χαλκίδη από την αείμνηστη ζοφερή Ελένη Ζαφειρίου της ταινίας.

Το αποτέλεσμα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απλά όμορφο ή άσχημο. Θα ήταν λάθος να εκλάβουμε αυτή την παράσταση σαν μία θεατρική ιστορία επί σκηνής. Είναι ένας σύγχρονος σχολιασμός στην ταινία, στο θέατρο και κατ επέκταση στη κοινωνία μας . Αδυνατώ να κατανοήσω ήδη την τάση που έχει δημιουργηθεί γύρω από την παράσταση να σχολιαστεί σαν ένα remake ελληνικού δράματος που ταιριάζει στο τώρα. Όποιος εισέλθει, θα το κάνει με δική του ευθύνη. Το Τελευταίο Ψέμα του Ένκε Φεζολλάρι θέλει προσοχή και διαύγεια.

Κείμενο/Άννα Κάντα

Η παράσταση Το Τελευταίο Ψέμα παίζεται Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στο πάρκινγκ του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης με συνολική διάρκεια 90 λεπτών.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s