Νέα, Πρόσωπα
Σχολιάστε

Το φετινό μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου από την Isabelle Huppert.

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου καθιερώθηκε από το International Theatre Institute το 1961. Κάθε χρόνο μια προσωπικότητα των παραστατικών τεχνών γράφει ένα μήνυμα για αυτή την Παγκόσμια Ημέρα. Φέτος το μήνυμα έγραψε η ηθοποιός Isabelle Huppert και μετέφρασε στα Ελληνικά ο συγγραφέας/μεταφραστής Ανδρέας Στάϊκος.

«Επί 55 χρόνια, την άνοιξη, εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.
Η ημέρα αυτή των 24 ωρών, ξεκινά ανατολικά στο θέατρο Νο και το Μπουνρακού, περνά από την Όπερα του Πεκίνου και το Κατακαλί, περνά από την Ελλάδα και τη Σκανδιναβία, από τον Αισχύλο στον Ίμπσεν, από τον Σοφοκλή στον Στρίμπεργκ, συνεχίζεται ανάμεσα σε Αγγλία και Ιταλία, από τη Σάρα Κεϊν στον Πιραντέλλο και τη Γαλλία, τη Ρωσία, από τον Ρακίνα και τον Μολιέρο ως τον Τσέχωφ.
Το μακρύ ταξίδι της ημέρας συνεχίζεται στον Ατλαντικό. Για να τερματίσει σε ένα καλιφορνέζικο campus που, ίσως κάποιοι νεαροί επινοούν και πάλι το θέατρο.
Γιατί το θέατρο ξαναγεννιέται από τις στάχτες του.
Το θέατρο είναι μια σύμβαση που χρειάζεται να καταργείται αδιάκοπα και μόνον έτσι παραμένει ζωντανό. Το θέατρο είναι μια διαρκής πρόκληση. Προκαλεί τον χώρο και τον χρόνο. Τα σύγχρονα έργα τρέφονται από τους περασμένους αιώνες και το κλασικό ρεπερτόριο γίνεται σύγχρονο στις νέες σκηνοθεσίες. Μία Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου δεν είναι μια ημέρα σαν τις άλλες. Το θέατρο ζωντανεύει έναν τεράστιο χώρο-χρόνο.
Κι εδώ θα ήθελα να θυμηθώ έναν Γάλλο δραματουργό, ιδιοφυή όσο και διακριτικό, τον Ζαν Ταρντιέ: έλεγε: «Για τον χώρο ρωτάς ποιος είναι ο πιο μακρύς δρόμος από ένα σημείο σ’ ένα άλλο σημείο. Για τον χρόνο μετράς τα δέκατα του δευτερολέπτου που χρειάζονται για να προφέρεις την λέξη «αιωνιότητα». Για τον χώρο-χρόνο, πριν αποκοιμηθείς, φέρε στον νου σου δύο οποιαδήποτε σημεία στον χώρο και μέτρησε τον χρόνο που χρειάζεται στο όνειρο, για να κινηθείς από το ένα σημείο στο άλλο. Συγκρατώ τη λέξη όνειρο. Θα έλεγα ότι ο Ζαν Ταρντιέ συναντά τον Μπομπ Γουίλσον. Μπορούμε επίσης να συνοψίσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στη λιτή φράση του Σάμιουελ Μπέκετ, δια στόματος Γουίνι: «Ω! Τι όμορφη ημέρα θα μπορούσε να ήταν»

Με τη σκέψη στο μήνυμα που μου έκαναν την τιμή να μου ζητήσουν, θυμήθηκα όλα αυτά τα όνειρα σε όλες τις σκηνές. Έτσι δεν πορεύομαι μόνη. Με συνοδεύουν όλα τα πρόσωπα που ενσάρκωσα στη σκηνή, όλοι οι ρόλοι που εκ πρώτης όψεως μας εγκαταλείπουν όταν τα έργα τελειώνουν, αλλά συνεχίζουν να ζουν μέσα μας υπόγεια, συμπληρώνουν ή καταστρέφουν τους μελλοντικούς ρόλους… Φαίδρα, Αραμίντ, Ορλάντο, Έντα Γκάμπλερ, Μήδεια, Μερτέιγ, Μπλανς Ντιμπουά… με συνοδεύουν όμως και τα πρόσωπα των έργων που αγάπησα και χειροκρότησα σαν θεατής. Έτσι ανήκω σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Είμαι Ελληνίδα, Αφρικάνα, Σύρια, Βενετσιάνα, Ρωσίδα, Βραζιλιάνα, Ρωμαία, Γιαπωνέζα… Αυτή είναι η πραγματική παγκοσμιοποίηση.
Το 1964 με την ευκαιρία της Ημέρας Θεάτρου, ο Λώρενς Ολίβιε ανήγγειλε ότι έπειτα από αγώνες ενός ολόκληρου αιώνα, επιτέλους δημιουργήθηκε στην Αγγλία ένα εθνικό θέατρο, το οποίο αμέσως αποδείχτηκε ένα διεθνές θέατρο, τουλάχιστον ως προς το ρεπερτόριό του. Γνώριζε καλά ότι, και ο Σαίξπηρ ανήκει σ΄ όλον τον κόσμο.

Ομολογώ πως χάρηκα όταν έμαθα ότι το μήνυμα στην πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου το 1962, το είχαν εμπιστευτεί στον Ζακ Κοκτώ και δικαίως, καθώς ήταν ο συγγραφέας ενός «Γύρου του Κόσμου σε 80 ημέρες». Έκανα κι εγώ τον γύρο του κόσμου, κάπως διαφορετικά, σε 80 παραστάσεις ή 80 κινηματογραφικές ταινίες. Και ταινίες, γιατί για μένα δεν υπάρχει διαφορά στο να παίζεις στο θέατρο ή στον κινηματογράφο, πράγμα που εκπλήσσει κάθε φορά που το λέω, αλλά έτσι είναι, είναι η αλήθεια, δεν υπάρχει διαφορά.
Τώρα που μιλώ δεν είμαι ο εαυτός μου, δεν είμαι μια ηθοποιός, είμαι ένα από τα πολυάριθμα πρόσωπα χάρη στα οποία το θέατρο συνεχίζει να υπάρχει. Το θέατρο είναι το καθήκον μας και η ανάγκη μας. Πώς να το πω; Δεν κάνουμε εμείς το θέατρο να υπάρχει αλλά χάρη στο θέατρο υπάρχουμε εμείς. Το θέατρο είναι πολύ ισχυρό, αντιστέκεται και επιβιώνει σε κάθε αντιξοότητα, στους πολέμους, στις λογοκρισίες, στην έλλειψη χρημάτων. Ας φανταστούμε μια γυμνή σκηνή σε μία εποχή απροσδιόριστη κι έναν ή μία ηθοποιό να ανεβαίνει στη σκηνή. Τι θα κάνει; Τι θα πει; Θα μιλήσει; Το κοινό περιμένει. Χωρίς το κοινό δεν υπάρχει θέατρο, ας μην το ξεχνάμε. Ένα άτομο μέσα στο κοινό είναι το κοινό. Κατά προτίμηση χωρίς πολλά άδεια καθίσματα. Ο Ιονέσκο εξαιρείται. Στο τέλος η Γηραιά κυρία λέει: «Ναι, ναι, ας πεθάνουμε ένδοξα, χωρίς θεατές. Ας πεθάνουμε για να περάσουμε στην ιστορία… τουλάχιστον ο δρόμος θα πάρει το όνομά μας.»

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου συμπληρώνει τα 55 της χρόνια. Σ’ αυτά τα 55 χρόνια είμαι η όγδοη γυναίκα που της ζητήθηκε να απευθύνει, ας πούμε, ένα μήνυμα, δεν ξέρω αν ταιριάζει η λέξη «μήνυμα». Οι προκάτοχοι μου μίλησαν για θέατρο φαντασίας, ελευθερίας, αναζήτηση ταυτότητας, μίλησαν για πολυπολιτισμικό θέατρο, για αισθητική αναζήτηση, για ερωτήματα χωρίς απαντήσεις…

Το 2013, μόλις πριν από τέσσερα χρόνια, ο Ντάριο Φο είχε πει: «Η μόνη ελπίδα μας στην κρίση είναι το κυνήγι των μαγισσών που στρέφονται εναντίον μας, ιδίως εναντίον της νέας γενιάς που θέλει να μάθει την τέχνη του θεάτρου.
Έτσι θα δημιουργηθεί μια νέα διασπορά ηθοποιών, που αναμφίβολα θα αντλήσει από αυτόν τον δύσκολο αγώνα μια ανυπολόγιστη ωφέλεια για το θέατρο του μέλλοντος. Η ανυπολόγιστη αυτή ωφέλεια είναι ένα όμορφο σχέδιο, άξιο να παρουσιαστεί σ’ ένα πολιτικό πρόγραμμα. Καθώς βρίσκομαι στη Γαλλία, λίγο πριν από την προεδρική εκλογή, θα παρότρυνα εκείνους που ισχυρίζονται ότι θέλουν να μας κυβερνήσουν, να καταδεχτούν να δώσουν σημασία στην ανυπολόγιστη ωφέλεια του θεάτρου. Αλλά χωρίς κυνήγι μαγισσών, εννοείται!

Για μένα το θέατρο είναι οι άλλοι, ο διάλογος, η απουσία του μίσους. Είναι η φιλία ανάμεσα στους λαούς, δεν ξέρω πολύ καλά τι σημαίνει αλλά πιστεύω στην κοινότητα των ανθρώπων, στη φιλία των θεατών και των ηθοποιών, στην ένωση όλων εκείνων που συγκεντρώνονται σ’ ένα θέατρο, εκείνων που το γράφουν, που το μεταφράζουν, που το παρακολουθούν, που το φωτίζουν, το διακοσμούν, που το ερμηνεύουν. Το θέατρο μας προστατεύει, μας στεγάζει…
Μας αγαπά… όσο το αγαπούμε κι εμείς…
Θυμάμαι έναν παλαιό οδηγό σκηνής, που πάντα, πριν σηκωθεί η αυλαία, στα παρασκήνια έλεγε κάθε φορά με φωνή αποφασιστική: «Τόπο στο θέατρο!» Είναι η τελευταία λέξη. Ευχαριστώ.»

 

Δείτε το σχετικό video από την Υπουργό Πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου. ( επιμέλεια βιντεοσκόπησης Ελληνικό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s