Το είδαμε
Σχολιάστε

Μερσώ, ήρωας ή παρίας; Είδαμε τον Ξένο του Καμύ στο Θέατρο 104.

Μια άδεια αίθουσα. Λίγη άμμος στο κέντρο και τρεις βράχοι. Οι τρεις ηθοποιοί μας εξηγούν εξαρχής όλη την ιστορία επιγραμματικά, σαν να επρόκειτο για διδαχή και όχι απλά μια παράσταση. Οι ρόλοι εναλλάσονται, ο καθένας ανεβαίνει τον δικό του Γολγοθά σαν άλλος Σίσυφος, σε ένα έργο που η ένταση κορυφώνεται μέχρι το «λυτρωτικό» φινάλε.

Η σκηνοθεσία (Δημήτρης Τσιάμης) μαζί με την απόδοση του κειμένου είναι εμπνευσμένη μιας και μπλέκει διάφορα μέρη της ιστορίας και δεν τα παρουσιάζει χρονολογικά, δίνοντας έτσι άλλα νοήματα στην παράσταση. Φωτίζονται κρυφές πτυχές του Μερσώ και φαίνεται περίτρανα η επιθυμία να συνδεθεί εννοιολογικά με τον Σίσυφο, όπως άλλωστε ήθελε και ο Καμύ. Οι τρεις ηθοποιοί (Γεράσιμος Μιχελής, Μιχάλης Οικονόμου, Κλεοπάτρα Μάρκου) ξεπερνούν τις ήδη μεγάλες προσδοκίες μας και είναι εξαιρετικοί σε τόσο πολυσύνθετο έργο, δίνοντας μοναδικές ερμηνείες. Το κοινό τούς κοιτά κατάματα σε αυτό το εσωτερικό δράμα και καθηλώνεται από την έντασή τους.. Οι φωτισμοί (Σάκης Μπιρμπίλης) συνοδεύουν εξαίσια την ατμόσφαιρα της παράστασης, μαζί με την μακρόσυρτη ambient μουσική (Λάμπρος Πηγούνης) που υποβόσκει σε όλη την παράσταση. Η ενδυματολογία (Βασιλική Σύρμα) προσγειώνει τους ήρωες στον κόσμο μας παρουσιάζοντάς τους γήινους και καθημερινούς μαζί με την ιδιαίτερη κινησιολογία (Ελένη Χατζηγεωργίου) που κάνει την παράσταση να ξεχωρίζει ακόμα περισσότερο.

«Ποιος είναι ο Μερσώ;» και ο Καμύ απαντά: «Ο Χριστός που μας αξίζει». Όλη η παράσταση κινείται παράλληλα με τον μύθο του Σίσυφο- το βιβλίο του Καμύ για το παράλογο που συγγράφηκε την ίδια χρονιά με τον Ξένο. Ο Σίσυφος είχε ως βασανιστήριο από τους θεούς να κουβαλάει αιώνια ένα βράχο στην κορυφή ενός βουνού. Φτάνοντας στην κορυφή, η πέτρα δεν σταθεροποιείτο και έπεφτε από την άλλη. Εδώ ο Καμύ κάνει το ηθικό άλμα και σημειώνει: «Πρέπει να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο». Εδώ αγκαλιάζει ενδεχομένως την ηθική της ψυχανάλυσης -παρά την κλασσική ηθική-, που λέει πως παρόλη την ηδονή και οδύνη που συνυπάρχουν στο υποκειμένου, πρέπει να το φανταστούμε «ευτυχισμένο».

Οι ηθοποιοί ανεβαίνουν τον δικό τους Γολγοθά, ο καθένας κουβαλά τον δικό του βραχο ξανά και ξανά και ξανά.. Ηθική, θάνατος, ευτυχία, έρωτας αναδύονται στα ερωτήματα της παράστασης. Τι είναι επιτέλους ο Μερσώ; Ποιον εκπροσωπεί; Τι κοινό έχουμε με αυτόν; Ο Μερσώ είναι ο απόκληρος της κοινωνίας. Στέκεται απαθής γύρω από σημαντικά κοινωνικά γεγονότα, δεν βρίσκει σημασία σε τίποτα, για εκείνον είναι όλα συμβάσεις και επιφάσεις σημασίας. Στον Μερσώ υπάρχει λιγοστή λειτουργία φαντασίας και συμβολικού, το μόνο που μπορεί να απολαύσει έστω και κάπως αποστασιοποιημένα είναι ο έρωτας. Η αγκαλιά της Μαρί στη θάλασσα γίνεται η ανάμνηση που πιάνεται και αντλεί κουράγιο.  Ο Μερσώ είναι ο ενδόμυχος σωσίας της κοινωνίας μας που δεν αντέχει να δει κατάματα τα παιδιά της. Και τι ιεροσυλία πράγματι! Δεν πίνει σκέτο καφέ μπροστά στο φέρετρο της μητέρας του αλλά καφέ με γάλα καπνίζοντας και αργότερα μιλά με παροιμιώδη απάθεια για ό,τι εκτυλίσσεται γύρω του ακόμα και για τον φόνο που ο ίδιος διέπραξε. Είναι ήδη ένοχος προτού δολοφονήσει. Κανείς δεν τον καταλαβαίνει, και αυτό αρκεί για να τον εξορίσουν σε θάνατο. Έχει βουτήξει στην άβυσσο του «παραλόγου» χωρίς επιστροφή.

Η παράσταση αναδυκνύει περίτρανα τους προβληματισμούς του Καμύ γύρω από τα δύο μεγάλα έργα του. Οι ηθοποιοί μαγεύουν το κοινό και το παρασέρνουν στους δύσβατους δρόμους του παραλόγου κάνοντας το να προβληματιστεί. Είναι τελικά τόσο παράλογα όλα αυτά ή απλά έχουν διαφορετική «λογική»; Τι είναι για εσάς τελικά ο Μερσώ; Ήρωας ή παρίας;

Κείμενο/Διονύσης Αναλυτής

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s