Το είδαμε
Σχολιάστε

Εσείς έχετε κάνει ψυχανάλυση; Είδαμε τους «Επιβάτες» στο Studio Μαυρομιχάλη.

Ένα ασανσέρ στη μέση της σκηνής. Είναι ήδη μέσα ένας επιβάτης. Ο δεύτερος μόλις που το προλαβαίνει και μπαίνει μέσα. Είναι ο ασθενής μαζί τον ψυχαναλυτή του. Ξαφνικά, το ασανσέρ σταματά. Τα κινητά τους είναι εκτός δικτύου και οι δυο τους, εγκλωβίζονται στο στενό χώρο του ασανσέρ που θα γίνει ο τόπος μιας πρωτόγνωρης αλλά πολύ ουσιαστικής «συνεδρίας»!

Η παράσταση είναι εξαιρετική και τόσο σύγχρονη! Το βραζιλιάνικο έργο του Flavio Goldman παίζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο Studio Μαυρομιχάλη σε σκηνοθεσία του επίσης βραζιλιάνου Φίλιππου Μέντες Λάζαρη. Η πρώτη παρουσίαση του έργου στην Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει μία γέφυρα πολιτισμού ανάμεσα στις δύο χώρες. Το κλειστοφοβικό συναίσθημα που προκαλείται από την σκηνοθεσία είναι πολύ έντονο, αλλά με στοιχεία έντασης και αρκετού χιούμορ, δίνοντας μια πολύπλευρη εμπειρία στο κοινό. Οι δύο πρωταγωνιστές (Αλέξανδρος Σωτηρίου, Στέλιος Ξανθουδάκης) παίζουν εξαιρετικά σε ένα τόσο σύγχρονο κείμενο, και μας κρατούν σε εγρήγορση σε όλη την διάρκεια της παράστασης. Δυο αυθεντικές ερμηνείες που μαζί με την μετάφραση (Χριστόδουλος Κακούρης, Κατερίνα Κοκκινίδου) φέρνουν το έργο στην ελληνική πραγματικότητα. Η Άρτεμις Δούρου αθόρυβη, συμμετέχει κομβικά στην παράσταση –και ως βοηθός σκηνοθεσίας. Ο φωτισμός (Χριστίνα Θανάσουλα, Δήμητρα Δανδόλου) συμβάλλει εξαιρετικά στην ατμόσφαιρα της παράστασης μαζί με την μινιμαλιστική μουσική (Χρήστος Δαμουλάκης) και την ενδυματολογία που τονίζει τη διαφορετική θέση ψυχαναλυτή και ασθενή (Εm Κei).

Η παράσταση δεν απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν γνώσεις περί ψυχανάλυσης. Κατά βάση, μιλά σε όσους έχουν τις ίδιες ανησυχίες με τον ασθενή. «Κάθε λεπτό το ακριβοπληρώνω, και δεν βλέπω καμία αλλαγή», «Μόνο εγώ χάνω σε αυτό το παιχνίδι, και εσείς είστε πάντα ο μεγάλος νικητής», «δεν βλέπω καν το πρόσωπο σας όταν είμαι στο ντιβάνι, με ακούτε πραγματικά; Θυμάστε τι σας έχω πει;» και πόσα άλλα ερωτήματα που προκύπτουν κατά την ανάλυση.. Η απάντηση έρχεται στο ευρηματικό φινάλε -που δεν θα προδώσουμε!- και πραγματικά δίνει όλες τις απαντήσεις!

Με βάση τα λόγια του συγγραφέα: «το έργο δεν είναι ακριβώς εμπνευσμένο από ένα συγκεκριμένο συμβάν, αλλά από παρατηρήσεις που αφορούν την πραγματικότητα της ψυχαναλυτικής σχέσης.» Πρόκειται για ένα εξαιρετικό κείμενο απόλυτα ρεαλιστικό για όποιον έχει την εμπειρία της ψυχανάλυσης είτε από αναγνώσεις είτε πραγματικά. Βλέπουμε τον ασθενή να έχει τοποθετήσει σε μία συμβολική θέση τον ψυχαναλυτή και του φαίνεται πολύ περίεργο να τον βλέπει εκτός ντιβανιού. «Θα καπνίσετε εδώ στο ασανσέρ;» τον ρωτά απορημένος.  «Εσείς χάνετε την ψυχραιμία σας;» τον ρωτά όταν περνά η ώρα και παραμένουν εγκλωβισμένοι. Στην πορεία της παράστασης ο πληθυντικός ευγενείας γίνεται ενικός, είναι πια όμοιοι και οι δύο. Τότε μόνο ξεμπλοκάρεται ο ασθενής και μιλά πραγματικά. Αφήνεται στον λόγο του χωρίς να σκέφτεται και παρουσιάζονται ενδόμυχες αλήθειες. Ο ρόλος του αναλυτή αλλοτριώνεται σε αυτή την σχέση που ξάφνου δημιουργείται μακριά από την ασφάλεια των συνεδριών, με στόχο όμως να επανέλθει σε αυτή την συμβολική θέση αλλιώς ξέρει ότι θα χαθεί για πάντα η επιτυχία της όλης διαδικασίας.

Βλέπουμε όμως μια τρομερή επιθετικότητα λεκτική και σχεδόν σωματική προς το πρόσωπο του ψυχαναλυτή. Επιτέλους ο ασθενής δείχνει τον υπέρμετρο εγωισμό του, την απωθημένη επιθετικότητά του και λέει την αλήθεια για ό,τι του συμβαίνει πραγματικά, και κυρίως μιλά για την σχέση που έχουν αναπτύξει οι δυό τους μέσα σε αυτόν τον ολόκληρο χρόνο. Αυτή η σχέση είναι μοναδική, γιατί εγκαθιδρύεται ένας λόγος μοναδικός μεταξύ τους ασυνείδητα. Ο αναλυτής δεν είναι σαν τον φίλο ή τον γονιό, γενικά σαν κάποιον όπως ο ασθενής. Είναι συμβολικά σε μία θέση που «υποτίθεται ότι γνωρίζει». Αυτή η υποτιθέμενη γνώση είναι που κινεί την μεταβίβαση, την σχέση που δημιουργείται ανάμεσα σε αναλυτή και αναλυόμενο. Ο αναλυόμενος περιμένει απαντήσεις, αιτεί συνέχεια πράγματα από τον αναλυτή, δεν αντέχει την μυστηριώδη σιωπή του ενώ η εργασία του αναλυτή είναι να δει ανάμεσα στις λέξεις μια αναδυόμενη επιθυμία, να μην απαντήσει στα αιτήματα τού ασθενή και εν τέλει να γίνει ο ίδιος απόρριμα ώστε να προχωρήσει ο ασθενής μόνος του πια στην υπόλοιπη ζωή του. Διαφορετικά ο ασθενής μένει ίδιος και απαράλλαχτος χωρίς να ταρακουνηθεί από τον φαντασιωτικό κόσμο που έχει φτιάξει ο ίδιος.

Το έργο δείχνει ότι η ψυχανάλυση πρέπει να επανεφεύρει τον εαυτό της -όπως έκανε σε μεγάλο βαθμό η λακανική ψυχανάλυση-, ειδικά στο πρακτικό κομμάτι της ψυχαλυτικής θεραπείας. Το φινάλε κλείνει το μάτι στο τέλος της περίφημης ανάλυσης του Φρόυντ για τον Άνθρωπο με τα Ποντίκια. Ο αναλυτής πρέπει να ταράξει το σύμπαν του ασθενή με όποιον τρόπο μπορεί, κυρίως μη συμβατικό! Με λίγα λόγια πρέπει να κινητοποιηθούν όλα τα μέσα για να βγει ο ασθενής από τις σταθερές του ώστε να τις αμφισβητήσει και να τις αξιολογήσει διαφορετικά και κυρίως συνειδητά. Η παράσταση πετυχαίνει τον σκοπό της και μας εισάγει σε έναν κόσμο που πολλοί αναρωτιούνται πώς είναι, μα διστάζουν να δοκιμάσουν..

Κείμενο/Διονύσης Αναλυτής

Περισσότερες Πληροφορίες για την παράσταση θα βρείτε εδώ.

Παραστάσεις:  Δευτέρα και Τρίτη, ώρα: 21.00. Μέχρι τις 30 Μαΐου 2017.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s