Νέα
Σχολιάστε

Ζούμε σε μια δυστοπία του Ιονέσκο

Η φαντασία και το ταλέντο κάποιων, χρόνια πριν, πρόλαβε να μας δείξει την κενότητα του ανθρώπινου είδους ακόμα και την ύστατη στιγμή. Το θέατρο του Παραλόγου υπήρξε ξεκάθαρα, αγαπητοί μου, στυλ θεάτρου και συγγραφής για πολλές δεκαετίες. Στα σχετικά έργα, συναντάμε μεγάλους διαλόγους χωρίς τέλος, ασυνάρτητες κινήσεις και μια διαρκής επανάληψη. Το θέατρο του παραλόγου συχνά έχει κωμικό χαρακτήρα και λιγότερο προφανές μήνυμα. Το κωμικό το έχουμε ήδη πιάσει στην περίπτωση του Covid – το μήνυμα βέβαια ούτε καν.

Εδώ και μέρες ο κόσμος παραπαίει ανάμεσα στο αστείο και στο παράφρον. Τις προάλλες για παράδειγμα, βρισκόμουνα στην αίθουσα αναμονής γενικού ιατρού και μπαίνοντας μία άγνωστη κυρία, με ρωτάει έντρομη με πανικό στα μάτια:

Μη μου πείτε πως είστε άρρωστη;;;

Θα μπορούσα να συνεχίσω λέγοντας (στην αίθουσα αναμονής ιατρείου ξαναλέω) : Δεν έχω αρρωστήσει ποτέ στη ζωή μου και ούτε προτίθεμαι. Μη σας παρασύρουν όσα ακούτε στα media. Είναι μία σκευωρία των Αμερικάνων για να ξεπαστρέψουν τους Κινέζους. Ο Μητσοτάκης έχει κρυμμένες δεξαμενές με οινόπνευμα και περιμένει την έσχατη στιγμή.

Η κουβέντα θα κυλούσε ομαλά χωρίς εντάσεις μέχρι το τέλος. Το τέλος όλων μας.

Οι ήρωες ενός παρόμοιου έργου μιλάνε ακατάπαυστα χωρίς να καταλήγουν κάπου, χωρίς να αλλάζει τίποτα.  Αυτή η δυστοπία συνύπαρξης ταιριάζει απόλυτα με τα έργα του Ευγένιου Ιονέσκο.

«Οι επιδημίες είναι πολύ συνηθισμένες ανά τους αιώνες» λέει ο Ντιντάρ στον Ρινόκερο.

Πιο ταιριαστό βέβαια σε εμάς είναι «Το Παιχνιδι της Σφαγής». Ένα έργο όπου ο Ιονέσκο διαλέγει τυχαία μία κοινότητα και δημιουργεί πανικό μέσω μιας αρρώστιας που μολύνει τους ανθρώπους και τους οδηγεί στον θάνατο. Μέγας παρατηρητής της ανθρώπινης βλακείας στο έργο αυτό θέτει αντιμέτωπους τους ανθρώπους σε κάτι ανεξήγητο, απειλητικό και άκρως μεταδοτικό. Ίδιος ο Covid -19 σα να λέμε.

Στο Παιχνίδι της σφαγής οι ήρωες, αγνώστου ταυτότητας, ψεκάζουν μανιωδώς αντικείμενα, τοίχους, έπιπλα, ακόμα και φαγητά. Χρησιμοποιούν γάντια και σφραγίζουν τα πάντα να μην εισέρχεται ούτε καν ο αέρας. Κρατάνε απόσταση μεταξύ τους και κατηγορούν ο ένας τον άλλον για την μετάδοση. Το έχετε τώρα το πλαίσιο έτσι; Υπάρχουν πολλές κατηγορίες πολιτών στο έργο. O άτρωτος που χωρίς να κάνει τίποτα, είναι σίγουρος ότι δεν θα κολλήσει (ο μέσος έλληνας). Αυτός που θεωρεί ότι λόγω ηθικής δεν θα πάθει ποτέ κάτι (ο πάρα πολύ πιστός) . Αυτός που πιστεύει ότι κάποιοι άλλοι θέλουν το κακό μας (βλέπε μας ψεκάζουν) Αυτοί που άκουσαν από άλλους κάτι, αυτοί που πιστεύουν στην πρόληψη, αυτοί που πιστεύουν στην συνομωσία, αυτοί που δεν πιστεύουν πουθενά και ούτω καθεξής.

Στο έργο του Ιονέσκο, ο θεατής γίνεται μάρτυρας μιας αέναης παραφροσύνης σε μία βαρετή αναζήτηση για το πως βλέπει ο καθένας τη ζωή, πάντα ανάλογα την ηλικία και την θέση. Ο ιδιοφυής συγγραφέας βάζει αυτούς τους ανθρώπους, χωρίς προσδοκία ουσιαστικής ζωής να «φλερτάρουν» με φλυαρία φαίνοντας ότι ίσως να χαίρονται και λιγάκι παρά τον φόβο τους. Νιώθουν δικαιωμένοι για το ξεσκαρτάρισμα μάλλον ή για την τύχη που βρίσκει ο καθείς.  Κάποιος λόγος θα υπάρχει να ζήσω εγώ και να πεθάνει ο άλλος. Κάποιοι εννοείται συνεχίζουν να κάνουν όνειρα – κάποιοι άλλοι εκμεταλλεύονται την κατάσταση και οι περισσότεροι προσπαθούν να εξηγήσουν το ανεξήγητο από φόβο.

 Δεν γνωρίζω ούτε την αιτία ούτε τον τρόπο μετάδοσης αλλά ομολογώ ότι διασκεδάζω εν μέρει όσο βλέπω συνομιλίες α νόητες (= χωρίς νόημα). Οι άνθρωποι κολλάνε σε λάθος σημεία και νομίζουν ότι θα λύσουν το κύβο του Ρούμπικ αν βρουν την αιτία. Σπαταλάνε μια ζωή σε ανούσιους βαυκαλισμούς, χτίζουν μύθους για να αφήσουν πίσω τους κι άλλους ανθρώπους που θα βασανίζονται στον ίδιο γρίφο. Μήπως θέλετε να σας πω τι γίνεται στο τέλος;

 Κείμενο| Άννα Κάντα 

 

Ακολουθεί Απόσπασμα «Το παιχνίδι της σφαγής» Ευγένιος Ιονέσκο 

Πρώτος Γιατρός: Η επιστήμη μας είναι ανίσχυρη.

Δεύτερος  Γιατρός:   Ανίσχυρη στις περιπτώσεις που αντιμετωπίσαμε ως τώρα. Ανίσχυρη ως σήμερα. Δε θα είν’ανίσχυρη και αύριο.

Γιατρός Τρίτος: Δεν είναι δυνατόν να λέμε πως η επιστήμη είναι ανίσχυρη. Η θεωρία αυτή οδηγεί στον μυστικισμό, και ο μυστικισμός έχει τεθεί εκτός νόμου. Ή, και χειρότερα, οδηγεί στον αγνωστικισμό, μια θεωρία που έχει καταδικαστεί από τον Ιατρικό Σύλλογό μας, τους χημικούς, τους φυσικούς, τους βιολόγους και φυσικά, το Υπουργείο Υγείας και την Κυβέρνηση.

Γιατρός Τέταρτη: Γιατί το λες αυτό; Ο μυστικισμός γέμισε τους δρόμους με πτώματα, δεκάδες χιλιάδες πτώματα;

Γιατρός Πέμπτος: Δεν ξέρω ποιος, πάντως όχι η ιατρική επιστήμη. Οι άνθρωποι πέθαναν γιατί δεν ακολούθησαν τους κανόνες υγιεινής που τους ανακοινώσαμε.

(…)

Γιατρός Τέταρτη: Πιστεύω πως οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν από άγνοια.

Γιατρός Έκτη: Μήπως είσαι οπαδός του μυστικισμού; Φυσικά και πεθαίνουν από άγνοια!

(..)

Πέμπτος Γιατρός: Ο άνθρωπος πεθαίνει όποτε θέλει να πεθάνει, άρα ο θάνατος συμβαίνει με τη θέλησή του. (…)

Τρίτος Γιατρός: Εγώ πιστεύω πως πεθαίνει αυτός που είν’ έτοιμος να παραδοθεί στις δυνάμεις του κακού.  Ο θάνατος είν’ενέργεια αντιδραστικών, που εμποδίζει την πρόοδο.

Τέταρτη Γιατρός: (…) Κλαίω και οδύρομαι για την ύπαρξη του θανάτου, αλλά τελικά κλαίω και οδύρομαι πιο πολύ που σας βλέπω να προβληματίζεστε για το πιο αποδεδειγμένο πράγμα του κόσμου.  (…) πιστεύετε πως εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν από αμάθεια, από ηλιθιότητα, ή επειδή δεν ήταν ικανοί να εκτιμήσουν την επιστημονική αλήθεια;

Πέμπτος Γιατρός:  Δυστυχώς για τους ίδιους, μένουν προσκολλημένοι σε ξεπερασμένες αντιλήψεις και δυστυχώς για μας, γίνονται φορείς κάθε επιδημίας.

Τέταρτη Γιατρός: Εγώ πιστεύω πως ο θάνατος είναι κάτι που υπάρχει (..) είναι η έσχατη μορφή αλλοτρίωσης.

Πέμπτος Γιατρός: Όλοι σας λέτε κοινοτοπίες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s