All posts filed under: Πρόσωπα

Πρόσωπα που πέρασαν ή συνεχίζουν να περνούν από τον κόσμο του θεάτρου.

Δε θα ήθελα πλέον ένα θέατρο.. να «σαστίζει» τον κόσμο με υπερβολική πληροφορία και να γεμίζει την αγορά παραγωγές αστόχαστα.

Γράφει ο Θωμάς Μοσχόπουλος με αφορμή τη νέα σεζόν στο θέατρο Πόρτα *φωτογραφία Κική Παπαδοπούλου Πέρασε, λοιπόν, μια τετραετία από την επαναλειτουργία του ΠΟΡΤΑ, μετά το προσωρινό κλείσιμό του λόγω «κρίσης» και την αλλαγή στο μοντέλο λειτουργίας του. Αν αυτή η τετραετία μεταφραστεί σε αριθμούς  έχουμε: 12 παραστάσεις για ενηλίκους (σύγχρονο και κλασικό ρεπερτόριο, στην πλειοψηφία τους άπαιχτα στην Ελλάδα έργα, εκ των οποίων τέσσερις πρωτότυπες διασκευές λογοτεχνικών αριστουργημάτων) πέντε για παιδικό, τέσσερις για βρέφη, τέσσερις παραστάσεις χοροθεάτρου, επτά θεατρο-παιδαγωγικές δράσεις, 57 (!) πρωτότυπα προγράμματα συναυλιών (13 μουσικά έργα σε παγκόσμια πρώτη, τρία σε πανελλήνια πρώτη) δύο όπερες και, τέλος, μια μεγάλη σειρά εκπαιδευτικών σεμιναρίων υποκριτικής και σκηνοθεσίας. Οι παραγωγές υπήρξαν όλον αυτόν τον καιρό άλλοτε πολύ επιτυχημένες καλλιτεχνικά (ή/και εμπορικά) άλλοτε λιγότερο, υπήρξαν πάντως χωρίς εξαίρεση επιλογές για τις οποίες όλοι είμαστε περήφανοι. Ποιοι είμαστε αυτοί οι «όλοι»;  Ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων εκ των οποίων άλλοι σταθερά, άλλοι ευκαιριακά στο ΠΟΡΤΑ, άνθρωποι με τον επαγγελματισμό τους, τον κόπο τους, (με την αυτοθυσία τους, συγκεκριμένα, οι περισσότεροι από αυτούς) άλλοι συνειδητά συμπορευόμενοι, άλλοι πάλι όχι, …

Θυμάστε όλοι το Σπιρτόκουτο του Γιάννη Οικονομίδη;

Γνωστός για την κινηματογραφική του  ωμή έκφραση στο  Σπιρτόκουτο, ο Γιάννης Οικονομίδης δύο χρόνια πριν μας εξέπληξε με την θεατρική του εισαγωγή στο Εθνικό  με το έργο Στέλλα Κοιμήσου,  δημιουργώντας σούσουρο στα τραπέζια της Αθήνας. Ήταν η παράσταση που ολοκληρώθηκε μέσα από τον αυτοσχεδιασμό των ηθοποιών στις πρόβες και μετουσιωνόταν κάθε μέρα  σε κάτι διαφορετικό. Ήταν η παράσταση για την οποία τιμήθηκαν  η Ιωάννα Κολλιοπούλου με το βραβείο Μελίνα Μερκούρη και ο Γιάννης Νιάρρος με το βραβείο Δημήτρης Χορν. Το ίδιο έργο πλέον επανέρχεται σε καινούργια στέγη και προστίθεται στο πρόγραμμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου για όσους δεν μυρίστηκαν ή δεν αντιλήφθηκαν για ποιον Οικονομίδη μιλάμε. Από 1η Οκτωβρίου 2018 λοιπόν  στο Θέατρο Τζένη Καρέζη το Στέλλα Κοιμήσου θα ανεβαίνει για 20 μόνο φορές. Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ο  Γιάννης Οικονομίδης έρχεται σε επαφή με τη θεατρική διαδικασία. Το 2006 είχε αναθέσει στην ομάδα 90οC τη διασκευή και τη μεταφορά στο θέατρο της ταινίας του «Σπιρτόκουτο». Την αμέσως επόμενη περίοδο βραβεύτηκε με βραβείο κοινού στην κατηγορία «νεοελληνικού έργου». Κι αν το έργο …

Το φετινό μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου από την Isabelle Huppert.

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου καθιερώθηκε από το International Theatre Institute το 1961. Κάθε χρόνο μια προσωπικότητα των παραστατικών τεχνών γράφει ένα μήνυμα για αυτή την Παγκόσμια Ημέρα. Φέτος το μήνυμα έγραψε η ηθοποιός Isabelle Huppert και μετέφρασε στα Ελληνικά ο συγγραφέας/μεταφραστής Ανδρέας Στάϊκος. «Επί 55 χρόνια, την άνοιξη, εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου. Η ημέρα αυτή των 24 ωρών, ξεκινά ανατολικά στο θέατρο Νο και το Μπουνρακού, περνά από την Όπερα του Πεκίνου και το Κατακαλί, περνά από την Ελλάδα και τη Σκανδιναβία, από τον Αισχύλο στον Ίμπσεν, από τον Σοφοκλή στον Στρίμπεργκ, συνεχίζεται ανάμεσα σε Αγγλία και Ιταλία, από τη Σάρα Κεϊν στον Πιραντέλλο και τη Γαλλία, τη Ρωσία, από τον Ρακίνα και τον Μολιέρο ως τον Τσέχωφ. Το μακρύ ταξίδι της ημέρας συνεχίζεται στον Ατλαντικό. Για να τερματίσει σε ένα καλιφορνέζικο campus που, ίσως κάποιοι νεαροί επινοούν και πάλι το θέατρο. Γιατί το θέατρο ξαναγεννιέται από τις στάχτες του. Το θέατρο είναι μια σύμβαση που χρειάζεται να καταργείται αδιάκοπα και μόνον έτσι παραμένει ζωντανό. Το θέατρο είναι μια διαρκής πρόκληση. Προκαλεί τον χώρο …

Τι συνέβαινε τελικά στο μυαλό του Δανιήλ Χάρμς;

Π αράξενα γεγονότα που αν και ακούγονται τραγικά με έκαναν να γελάσω. Μία περίεργη σκοτεινή και καταθλιπτική ατμόσφαιρα σχηματίστηκε στο κεφάλι μου με τις εικόνες που έφτιαχναν τα λόγια του. Μου δημιουργήθηκε η περιέργεια να διαβάσω κι άλλο! Πως γίνεται και λόγια ασύνδετα μεταξύ τους να βγάζουν τόσο γέλιο, σκέφτηκα αφού έφυγα από την παράσταση. Είναι η απόδοση ή το κείμενο αυτό κάθε αυτό; Κι όμως ο ίδιος ο Δανιήλ Χάρμς ήθελε να δημιουργεί νομίζω την αίσθηση της οικειότητας και τι πιο οικείο από ένα αστείο ακόμα κι αν εμπεριέχει τον θάνατο. Ποιητής του παραλόγου και θεατρικός συγγραφέας της Ρωσίας που άφησε με ένα δικό του τρόπο το στίγμα του σε μία πολύ δύσκολη στιγμή της ιστορίας. «Θυσιάστηκε» όπως γράφει στο ημερολόγιο του ο πιστός του φίλος Γιάκοφ Ντρούσκιν για να συνεχίσουν άλλοι να γράφουν. Είναι ο ίδιος άνθρωπος που διαφύλαξε το έργο του Χάρμς για πολλά χρόνια μέσα σε μία βαλίτσα στο κοινόβιο διαμέρισμά του. Δεν ξέρω πολλά για την ζωή του Χάρμς και ψάχνω στα κιτάπια του διαδικτύου. Στα τέλη του 1931 συνελήφθη, φυλακίστηκε …

Σάμιουελ Μπέκετ και διγλωσσία.

Ένα θέμα στο έργο του Σάμιουελ Μπέκετ που  έχει απασχολήσει για δεκαετίες κριτικούς ανά τον κόσμο είναι η αλλαγή γλώσσας που παρατηρείται ανα περιόδους. Υπάρχει η περίοδος όπου δημιουργεί στα αγγλικά, μετά μόνο στα γαλλικά και μετά ξανά στα αγγλικά. Οι απόψεις διίστανται για την αιτία και ο ίδιος ο Μπέκετ φαίνεται να μην απαντά ικανοποιητικά. Η διγλωσσία του Μπέκετ είναι ένα ζήτημα που δείχνει πολύ ενδόμυχα στοιχεία του συγγραφέα, καθώς επίσης γεννά θεωρίες περί καλλιτεχνικής έκφρασης. Ας ακολουθήσουμε την πορεία του  βασισμένοι σε λόγια του ίδιου, βιογράφων και κριτικών, χρησιμοποιώντας συγχρόνως ευρήματα φροϋδικής και λακανικής ψυχανάλυσης και ίσως καταλήξουμε σε ένα πιο «ασφαλές» συμπέρασμα για τον διάσημο θεατρικό συγγραφέα. Ο Μπέκετ γεννήθηκε το 1906 στην Ιρλανδία. Στην ηλικία των 25 χάνει τον πατέρα του ενώ τον περιγράφει σε συνεντεύξεις ως «τελείως μη διανοούμενο». Η σχέση με την μητέρα του ήταν πολύ στενή. Εν αντιθέσει με την κοινή γνώμη της μήτρας ως ασφαλές καταφύγιο, για τον Μπέκετ είναι μια «επίπονη φυλακή». Η μητέρα του είχε διαφορετική εικόνα για το μέλλον του Σάμιουελ. Δεν τον ήθελε …

Μπρέχτ και Εφφέ-Α

«Τα έργα παίζονται συνήθως σαν να είχε η σκηνή τέσσερις τοίχους κι όχι τρεις. Ο τέταρτος βρίσκεται από την πλευρά που κάθεται το κοινό. Στο παλιό θέατρο έπαιζαν με τέταρτο τοίχο, σαν να μην υπήρχε κοινό. Στο δικό μας, το κοινό δεν έχει την ψευδαίσθηση ότι κοιτά από την κλειδαρότρυπα, αλλά του δίνεται η εικόνα ενός συμβάντος.» Bertolt Brecht Ιδού η επιθυμία του Μπέρτολτ Μπρεχτ. Ένα θέατρο της επιστημονικής εποχής, διαλεκτικό, κριτικό, αφυπνιστικό, ριζοσπαστικό. Ο Μπρεχτ μιλάει για το περίφημο Verfremdungseffekt (V-effekt). Στα ελληνικά μεταφράζεται ως Αποστασιοποίηση ή Εφφέ-Α. Μια απόπειρα ορισμού δίνεται από τον ίδιο στο Μικρό Όργανο για το Θέατρο ως την «αποξενωμένη παράσταση που επιτρέπει την αναγνώριση του αντικειμένου, αλλά ταυτόχρονα το κάνει να φαίνεται ξένο.» [2] Ο Μπρεχτ είναι βαθιά πολιτικοποιημένος, τον απασχολεί πολύ η διαλεκτική και η εσωτερική αντιφατικότητα των κοινωνικών φαινομένων, και προσπαθεί να κάνει το θέατρο να λειτουργήσει πέραν της ψυχαγωγίας. Αποζητά ένα κοινό σκεπτόμενο, μη αποχαυνωμένο, που δεν ζητά την κάθαρση αλλά την απορρίπτει ως καλαισθητική συμπάθεια, και που κοιτάζει κριτικά τα θεατρικά έργα. Αυτό όμως γιατί δεν συνέβαινε μέχρι τώρα;  Τι εμπόδιο στεκόταν στους θεατές μέχρι να έρθει το …